تحلیل راهبردی بحران اوکراین

تقاطع جنگ فرسایشی روسیه و شکنندگی مالی کی‌یف

هزینه‌های جاری بر دوش اقتصاد بیمار اوکراین

مهاباد/بالویز/تحلیل/پس از تثبیت خطوط مقدم و متوقف شدن پیشروی‌های زمینی روسیه در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، کرملین راهبرد خود را بازآفرینی کرد.

روسیه با تغییر راهبرد از تلاش برای تصرف ارضی به «جنگ فرسایشی همه‌جانبه»، اقتصاد، زیرساخت‌ها و اراده اجتماعی اوکراین را هدف قرار داده‌است.

تشدید بی‌سابقه حملات موشکی و پهپادی روسیه به عمق شهرهای اوکراین در تابستان ۲۰۲۶، پرده از فاز جدیدی از دکترین مسکو برمی‌دارد. راهبردی که فراتر از تصرف ارضی،با هدف فلج‌سازی اقتصادی و فروپاشی روانی جامعه اوکراین طراحی شده‌است. این فشار همه‌جانبه، در ترکیب با شکاف شدید مالی کی‌یف و تردیدهای ساختاری اتحادیه اروپا در تزریق منابع جدید، مقاومت اوکراین را وارد نقطه‌ای عطف و بحرانی کرده است.

تحولات میدانی از ابتدای تابستان ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که کرملین استراتژی خود را بازتعریف کرده است. پس از ماه‌ها متوقف‌شدن پیشروی‌های زمینی و افزایش هزینه‌های انسانی برای مسکو، اکنون ارتش روسیه حملات هدفمند،پیوسته‌ و گسترده‌ای را علیه زیرساخت‌های حیاتی، مناطق مرکزی و حتی شهرهای غربی اوکراین (نظیر لویو، لوتسک و ایوانو-فرانکیفسک) کلید زده‌است. این حملات دیگر صرفاً اهداف نظامی در خط مقدم را نشانه نمی‌روند، بلکه هدف کلان آن تبدیل زیست‌بوم شهری اوکراین به فضایی غیرقابل تحمل، ایجاد اختلال در جریان اقتصاد و در نهایت فرسایش اراده اجتماعی برای تداوم جنگ است. مسکو حساب ویژه‌ای روی این فرض باز کرده‌است که استمرار آژیرهای ممتد خطر (مانند ثبت ۱۳ هشدار در یک روز در کی‌یف) و فرار شرکت‌ها و شهروندان، انسجام داخلی دولت را از درون دچار فروپاشی کند.

در حالی که تمرکز رسانه‌ها معطوف به میدان‌های نبرد است، بزرگ‌ترین تهدید علیه کی‌یف در پشت جبهه‌ها و در تالارهای وزارت دارایی جریان دارد.

اقتصاد اوکراین پس از نزدیک به پنج سال جنگ فرسایشی، با یک بحران نقدینگی و بودجه‌ای عمیق دست‌وپنجه نرم می‌کند. اختصاص حدود ۳۵ میلیارد دلار صرفاً برای حقوق نیروهای نظامی در سال جاری، بار سنگینی را بر دوش بودجه ملی گذاشته‌است. آمارها نشان می‌دهد که کی‌یف برای بقای مالی خود در سال ۲۰۲۷ به حدود ۵۲ میلیارد دلار کمک خارجی نیاز دارد، در حالی که تا کنون تنها نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار آن تضمین شده‌است؛ شکافی خطرناک که می‌تواند ماشین جنگی اوکراین را پیش از گلوله‌های دشمن، با توقف روبرو کند.

اروپا به عنوان بازوی اصلی مالی و لجستیکی اوکراین، خود درگیر محاسبات پیچیده‌ای است. بسته‌حمایتی ۱۰۰ میلیارد دلاری برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ اگرچه تعهد اروپا را نشان می‌دهد. اما فشارهای سیاسی و تورمی داخلی، کشورهای عضو را به مرز محدودیت رسانده‌است. در این میان،گزینه استفاده از ۳۰۰ میلیارد دلار دارایی‌های بلوکه‌شده روسیه (عمدتاً در مؤسسه «یوروکلیر» بلژیک) به عنوان راه‌حل طلایی مطرح است. اما هراس از ایجاد بحران اعتماد در نظام بانکی بین‌المللی و پیامدهای حقوقی مصادره این اموال،رهبران قاره سبز را در تصمیم‌گیری قاطع مرددا ساخته‌است. اروپا تا به امروز هزینه‌های کلان تسلیحاتی را پوشش‌داده، اما بار سنگین مدیریت نیروی انسانی و هزینه‌های جاری را بر دوش اقتصاد بیمار اوکراین رها کرده‌است؛ وضعیتی که ادامه‌دار بودن آن، پایداری ساختار دفاعی کی‌یف را به‌شدت تهدید می‌کند.

رحیم بایزیدی “مدیر مسئول”

مهاباد/بالویز/۱۴۰۵/۰۷/۱۱-۰۱:۱۸:۴۹/خبر ۲۶۵۵۸/ ش ۱۷۵۹/