چرا ساعت 60 دقیقه است؟

مهاباد/بالویز/علمی/ ساختار کنونی زمان نتیجهٔ مجموعه‌ای از انتخاب‌های تاریخی، نیازهای عملی، و انتقال دانش میان تمدن‌هاست،اما چرا ساعت ۶۰ دقیقه است؟

تقسیم زمان به ۶۰ دقیقه در هر ساعت و ۶۰ ثانیه در هر دقیقه ریشه در تصمیمی باستانی به قدمت حدود ۵۰۰۰ سال دارد.

برخلاف تلاش‌هایی مانند سیستم ده‌دهی انقلاب فرانسه در ۱۹۷۳ که روز را به ۱۰ ساعت تقسیم می‌کرد و به‌سرعت شکست خورد، نظام فعلی زمان‌سنجی به‌دلیل ریشه‌های عمیق تاریخی و کارآمدی ریاضی خود کماکان باقی مانده است.

منشأ این سیستم به تمدن سومریان در بین‌النهرین بازمی‌گردد که از یک نظام عددی مبتنی بر شصت (sexagesimal) استفاده می‌کردند. این عدد به‌دلیل قابلیت تقسیم‌پذیری بالا (تقسیم بر ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۱۰، ۱۲ و غیره) برای محاسبات عملی بسیار مناسب بود. بعدها بابلیان این نظام را توسعه دادند و آن را در نجوم و محاسبات زمانی به کار گرفتند، که شامل تقسیمات اولیه‌ای بود که بعدها به دقیقه و ثانیه تبدیل شد.

مصریان باستان نخستین تمدنی بودند که روز را به ۲۴ ساعت تقسیم کردند. آنها این کار را احتمالاً بر اساس چرخه‌های نجومی یا روش‌های شمارش دستی انجام دادند. ترکیب این سنت مصری با نظام عددی بابلی ساختار فعلی زمان را شکل داد. این مفاهیم سپس از طریق جهان هلنیستی به یونانیان و بعدها به تمدن‌های بعدی منتقل شد.

با این حال، استفادهٔ روزمره از دقیقه و ثانیه تا قرون اخیر رایج نشد، زیرا ابزارهای دقیق اندازه‌گیری زمان وجود نداشت.

با پیشرفت ساعت‌های مکانیکی، سپس کوارتز و در نهایت ساعت‌های اتمی، اندازه‌گیری زمان به ‌شدت دقیق شد و این واحدها به استاندارد جهانی تبدیل شدند.

ساختار کنونی زمان نتیجهٔ مجموعه‌ای از انتخاب‌های تاریخی، نیازهای عملی، و انتقال دانش میان تمدن‌هاست. با وجود تلاش‌هایی برای اصلاح آن، مانند زمان اعشاری در فرانسه، این سیستم به‌دلیل کارآمدی و تثبیت عمیق در فرهنگ و علم همچنان بدون تغییر باقی مانده است.

ماندگاری این سیستم اما صرفاً به تاریخ یا سنت محدود نمی‌شود، بلکه به «هزینهٔ تغییر» نیز مربوط است. امروزه تمام زیرساخت‌های جهانی، از فناوری‌های دقیق مانند «جی‌پی‌اس» و اینترنت گرفته تا سیستم‌های مالی، حمل‌ونقل و علم بر اساس همین تقسیم‌بندی ۶۰‌تایی زمان کار می‌کنند.

تغییر این سیستم زمانی نه‌تنها نیازمند بازطراحی کامل این سیستم‌هاست، بلکه موجب اختلال گسترده در هماهنگی جهانی می‌شود. به همین دلیل، حتی اگر سیستم‌های ساده‌تر یا منطقی‌تری پیشنهاد شوند، مزیت عملی آنها به اندازه‌ای نیست که بتواند جایگزین این میراث عمیق و جاافتاده شود.

مهاباد/بالویز/۱۴۰۵/۰۳/۲۱-۰۰:۱۵:۴۷/خبر۲۵۷۴۳/ پ ۱۵۸۳/