کُردستان

راز گوشواره‌های «زندایا» و گنجینه گمشده «زیویه» ایران

میراث ارزشمند بر گوش یک سلبریتی

مهاباد/بالویز/تاریخی/پرسش از فرش قرمز هالیوود تا تپه‌های کُردستان: راز گوشواره‌های «زندایا» و گنجینه گمشده «زیویه» ایران چیست؟

نمایش هنر ۷۰۰ سال پیش از میلاد ایران بر گوش‌های ستاره جهانی: گوشواره‌های «زیویه» چگونه به دستان «زندایا» رسیدند؟

در اتفاقی کم‌سابقه که بار دیگر جهانی شدن هنر و تمدن غنی ایران باستان را به نمایش گذاشت، «زندایا»، بازیگر مطرح هالیوود، با گوشواره‌هایی الهام گرفته از «گنجینه زیویه» ایران در فرش قرمز فیلم «اودیسه» ظاهر شد. این رویداد، در کنار غرور ملی، پرسش تلخ و همیشگی را در اذهان عمومی و کارشناسان میراث فرهنگی زنده می‌کند: این بخش از میراث کهن ایران، چگونه از تپه‌های باستانی سقز سردرآورده و اکنون بر گوش یک ستاره جهانی در هالیوود می‌درخشد؟

نمایش فیلم‌ها و مراسم فرش قرمز هالیوود همیشه محلی برای خودنمایی جدیدترین ترندهای مد و زیبایی بوده است، اما این بار، چیزی فراتر از یک اکسسوری ساده توجه‌ها را به خود جلب کرد. «زندایا»، بازیگر سرشناس آمریکایی، در فرش قرمز فیلم «اودیسه»، با گوشواره‌هایی ظاهر شد که به گواه کارشناسان و اهل فن، ریشه‌ای عمیق در تاریخ و تمدن باستانی ایران دارد. این گوشواره‌ها، الهام گرفته از یکی از مهمترین مجموعه‌های باستان‌شناسی ایران، یعنی «گنجینه زیویه» هستند.

گنجینه زیویه، نامی آشنا برای علاقه‌مندان به تاریخ و باستان‌شناسی ایران، مجموعه‌ای بی‌نظیر است که حوالی تپه زیویه، در نزدیکی شهرستان سقز در استان کردستان کشف شد.

این گنجینه شامل آثاری نفیس از طلا، نقره، برنز، عاج و سفال است که هر کدام داستان هزاران سال تمدن را بازگو می‌کنند. اشیای منسوب به زیویه از اهمیت ویژه‌ای در مطالعات هنر باستانی ایران برخوردارند، چرا که ترکیبی منحصربه‌فرد از نقش‌مایه‌ها و سبک‌های آشوری، اورارتویی، سکایی و پیشاهخامنشی را به نمایش می‌گذارند و پل ارتباطی مهمی میان تمدن‌های مختلف منطقه در ۷۰۰ سال پیش از میلاد مسیح محسوب می‌شوند.

اما رویه تلخ این داستان فرهنگی، به سرنوشت غم‌انگیز بخش عظیمی از این گنجینه بازمی‌گردد. به باور بسیاری از کارشناسان و باستان‌شناسان، بخش زیادی از گنجینه زیویه، به‌جای آنکه به موزه‌های داخلی راه یابد و برای نسل‌های آینده ایران حفظ شود، با سودجویی قاچاقچیان میراث فرهنگی، از کشور خارج شده و وارد بازار سیاه عتیقه‌جات و مجموعه‌های موزه‌ای و خصوصی در سراسر جهان شده است.

ظهور گوشواره‌هایی با الهام از این میراث ارزشمند بر گوش یک سلبریتی جهانی، هرچند از نظر فرهنگی جای افتخار دارد، اما همزمان یادآور این واقعیت تلخ است که چگونه بخش‌هایی از تاریخ پر افتخار این سرزمین، اکنون در موزه‌ها و مجموعه‌های خصوصی خارج از مرزها نگهداری می‌شود و تنها به‌واسطه هنرمندان و طراحان خارجی، فرصت خودنمایی در صحنه‌های جهانی را می‌یابد. این رویداد، بار دیگر ضرورت توجه جدی‌تر به حفاظت از میراث فرهنگی، مبارزه با قاچاقچیان و تلاش برای بازگرداندن اشیای تاریخی به موطن اصلی‌شان را یادآور می‌شود.

راز گوشواره‌های «زندایا» و گنجینه گمشده «زیویه» ایران

مهاباد/بالویز/۱۴۰۵/۰۴/۲۹-۰۱:۰۵:۲۸/خبر۲۶۰۵۲/ د ۱۶۴۶/